Herkent u het ongemak, als er gesproken wordt over grensoverschrijdend gedrag en (seksueel) misbruik? Wellicht vindt u het lichtelijk overdreven dat er zoveel aandacht aan wordt besteed in de media, en nu ook in de kerk. Voor veel mensen is de kerk gelukkig een veilige plek, maar helaas geldt dat niet voor iedereen. Wist u dat (machts-)misbruik binnen de kerk, net zo vaak voor komt als buiten de kerk? Misbruik vindt doorgaans altijd plaats door een persoon die vertrouwd wordt. Het is schokkend om te beseffen dat er ook in onze kerken mensen zullen zitten met diepe pijn omdat ze beschadigd zijn, en ook daders die een groot geheim met zich meedragen.
Veilige Kerk helpt kerken om grensoverschrijdend gedrag binnen de kerk en huiselijk geweld te (h)erkennen, voorkomen en aan te pakken. Veilige Kerk is een kennisplatform, biedt toerusting en ondersteuning bij preventie en verbindt relevante partijen met elkaar. Ook binnen de Protestantse Gemeente te Zwijndrecht willen we werken aan een veilige kerk. De kerkenraad is verantwoordelijk voor de veiligheid in de gemeente. Toch kunnen we niet stellen dat alleen zij verantwoordelijk zijn voor de veiligheid in de kerk. In feite is veiligheid de verantwoordelijkheid van iedereen.
Herkent u het ongemak, als er gesproken wordt over grensoverschrijdend gedrag en (seksueel) misbruik? Wellicht vindt u het lichtelijk overdreven dat er zoveel aandacht aan wordt besteed in de media, en nu ook in de kerk. Voor veel mensen is de kerk gelukkig een veilige plek, maar helaas geldt dat niet voor iedereen. Wist u dat (machts-)misbruik binnen de kerk, net zo vaak voor komt als buiten de kerk? Misbruik vindt doorgaans altijd plaats door een persoon die vertrouwd wordt. Het is schokkend om te beseffen dat er ook in onze kerken mensen zullen zitten met diepe pijn omdat ze beschadigd zijn, en ook daders die een groot geheim met zich meedragen.
Veilige Kerk helpt kerken om grensoverschrijdend gedrag binnen de kerk en huiselijk geweld te (h)erkennen, voorkomen en aan te pakken. Veilige Kerk is een kennisplatform, biedt toerusting en ondersteuning bij preventie en verbindt relevante partijen met elkaar. Ook binnen de Protestantse Gemeente te Zwijndrecht willen we werken aan een veilige kerk. De kerkenraad is verantwoordelijk voor de veiligheid in de gemeente. Toch kunnen we niet stellen dat alleen zij verantwoordelijk zijn voor de veiligheid in de kerk. In feite is veiligheid de verantwoordelijkheid van iedereen.
Er zijn twee pijlers die ons kunnen helpen om een veilige kerk te zijn:
1. Interne vertrouwenspersonen
Gemeenteleden kunnen bij de vertrouwenspersonen terecht met hun vragen, vermoedens en meldingen. Vertrouwenspersonen kunnen bij vermoedens van misbruik binnen de gemeente ook zelf proactief iemand benaderen. Vertrouwenspersonen zijn de personen die in de gemeente op beleids- en uitvoerend niveau met regelmaat aandacht vragen voor preventie van misbruik en zijn alert op de uitvoering van het beleid van de kerkenraad op dit terrein.
Afhankelijk van de situatie kan de vertrouwenspersoon verwijzen, de melder bijstaan in gesprekken met anderen en bij aangiftes en klachtenprocedures.
Bernd van Es
Jantina Boelaars (Tel. 06-20 29 31 08)
E-mail: vertrouwenspersonen@pkn-zwijndrecht.nl
Meer informatie is te vinden in de volgende documenten:
Meldprotocol
Vertrouwenspersonen
Poster
2. Preventie
We willen een veilige kerk zijn voor iedereen. Dat betekent dat iedereen betrokken is bij dit thema. De Protestantse Gemeente te Zwijndrecht wil een cultuur waar geen ruimte is voor grensoverschrijdend gedrag. Dat vraagt blijvende aandacht, en dat willen we als volgt doen:
a. Gedragscode
De gedragscode helpt ons om kaders te stellen, maar het is ook een blijvende uitnodiging om het gesprek te blijven voeren met elkaar.
Bij het aanstellen van vrijwilligers zal enerzijds gevraagd worden naar vaardigheden en visie, anderzijds zal de vrijwilliger ook worden gevraagd om zich te houden aan de opgestelde gedragscode. Voor aanstelling zal het gesprek moeten worden gevoerd over:
· bewustzijn van de eigen gezagspositie in deze functie
· kennis van mechanismen van grensoverschrijdend gedrag in gezagsrelaties
· en openstaan voor feedback en in staat zijn tot zelfreflectie.
De jeugdambtsdragers en leidinggevenden dragen hierin een gezamenlijke verantwoordelijkheid.
De gedragscode kunt u hier downloaden:
Gedragscode
b. Aanvragen VOG
De generale synode heeft besloten dat een VOG per 1 juli 2025 verplicht wordt voor medewerkers en vrijwilligers van gemeenten binnen de Protestantse Kerk. Een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) is een verklaring waaruit blijkt dat gedrag in het verleden geen bezwaar vormt voor het vervullen van een specifieke taak of functie. De aanvrager wordt gescreend op het hebben gepleegd van strafbare feiten. Vanuit de PKN wordt geadviseerd om de VOG’s elke vijf jaar opnieuw te screenen. Pastoraat en jeugdwerk vragen om een vertrouwelijkheid, en dat is tegelijkertijd kwetsbaar. Een VOG is geen garantie dat de contacten altijd veilig zijn, maar het verhoogt de bewustwording. Ook binnen de kerk willen we serieus omgaan met deze verantwoordelijkheid. Voor zowel vrijwilligers in het kinder- en jeugdwerk als de ambtsdragers wordt een VOG aangevraagd.